Chọpụta mgbe mkpụrụ kachasị amasị gị na ihe oriri gị dị njikere iri nri.
Mangos
Mangos bụ mkpụrụ osisi na-ekpo ọkụ ma na-eto nke ọma na ihu igwe na-ekpo ọkụ. Otutu mangos na-eto ma rie na India. Otú ọ dị, ha emeela ugbu a na ebe ndị ọzọ. Ụfọdụ n'ime ebe kachasị mma maka ịzụlite mangos bụ ndịda Mexico, Panama, Jamaica, Trinidad, Thailand na n'ọtụtụ Eshia. Ógbè ndịda nke steeti Florida na United States nwekwara ezigbo ihu igwe maka mmanụ.
Ụdị mango dị iche iche dị njikere iri nri n'ihu ndị ọzọ, dịka "Rosigold," nke na-eto na njedebe March.
Ihe ka ọtụtụ n'ime ha na-eto eto na June na Julaị na oge ole na ole na-amịpụta mkpụrụ n'ime August.
Ụfọdụ ụdị mangos toro na Mexico gụnyere "Manilita" nke dị njikere iri nri na May na "Tomy", "Sensacion", "Ataulfo" na "Manila" nke dị na June na July. Meksiko na-ebupụtakwa ọtụtụ ndị na-arụ ọrụ.
Na United States, ị nwere ike ịhụ "Tommykins", "Torbet", "Kensington", "Haden Glen", "Lippens", "Van Dyke" na "Sensation".
Tomato na Tomatillos
Tomato sitere na South America ma bubata ndị Europe site na ndị Spaniards.
E nwere ọtụtụ iche iche dịka "Roma", "Beefsteak", "Cherry", na "Mkpụrụ vaịn". Onye ọzọ nke ezinụlọ tomato bụ "Tomatillo" nke bụ obere mkpụrụ ndụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-acha akwụkwọ ndụ nke a ghaghị iwepụ tupu ya eri.
Na Mexico, tart, green tomatillo na-ezo aka na tomato , na tomato na-acha uhie uhie na gburugburu ya .
Tomato na-amalite ịmalite na June ma gaa n'ihu n'August. Ị ka nwere ike ịnweta obere ụmụaka na mmalite September. Tomatillos nwere oge dị ogologo malite na May ma kwụsị na November.
Ọka
Ndị mmadụ na-azụ ọka, ha enweghịkwa ike ibi n'ime ọhịa n'enweghị nchebe. Ndị obodo nọ n'Ebe Etiti Kọntinent America mepụtara ọka si n'ọhịa ihe dị ka afọ 7000 gara aga.
Ọ na-emesị gbasaa n'ebe ugwu ruo ebe a maara ugbu a dị ka ebe ndịda ọdịda anyanwụ United States ma ọ gbasaa n'ebe ndịda ruo Peru. Mgbe Columbus chọtara Amerịka, ọ kpọghachite ọka na Europe.
Ụdị ọka dị iche iche gụnyere "Flint" nke bụ ọka India na-acha ọcha, anụ uhie ma ọ bụ na-acha uhie uhie ma jiri ya mee ihe dị ka popcorn. Ụdị ị hụrụ na ụlọ ahịa nri bụ "Ụtọ" nke a ga-eri na cob. "Ubi" ọka a na-edozi n'ime nri maka ehi.
A na-ekekwa ọka "Ụtọ" dịka odo nke nwere nnukwu mkpụrụ na ọcha nke nwere obere mkpụrụ ndụ.
Oge ọka na-agba site na May ruo na September. A na-eji ọka kachasị mma mgbe ọ na-ebu n'ihi na sugars ji nwayọọ nwayọọ na-eme ka starch mee ka ọ bụrụ ihe na-atọ ụtọ.
Oge ndị ọzọ
Plantains Afọ gburugburu
Green Chile August - September
Red Chile September - November
Apụl August - March
Eyịm July - March
Ugu calabaza August - March